Kabinet Jetten presenteert nieuw stikstof-pakket: "Boeren opnieuw kop van jut"

Op 26 juni 2026 presenteerde het kabinet-Jetten haar nieuwe stikstofpakket. Nederland gaat "van het stikstofslot", zo klonk het, en er komt "weer ruimte voor boer, natuur en bouw". Mooie woorden, maar ze gaan uit van een zelfgecreëerd 'probleem': de stikstofcrisis. Een in modellen gegoten en juridisch tot werkelijkheid verheven noodzaak, met maar één doel: de Nederlandse boer van zijn land verdrijven.

Een crisis die uit een rekenmodel komt

Laten we bij het begin beginnen. Stikstof is niet, zoals premier Rob Jetten het beschrijft; "een verstikkend deken dat over 'de natuur' ligt". Er is geen stad of dorp waar mensen ziek worden van de 'uitstoot' van koeien in de wei. De "crisis" waar het hele beleid op rust, is geen zichtbare, meetbare ramp, maar de uitkomst van een rekenmodel. Achter een bureau wordt berekend hoeveel stikstof zich zou neerslaan op een vooraf bepaald "gevoelig" natuurgebied, en zodra dat cijfer boven een al even bedachte drempelwaarde uitkomt, luidt het oordeel: crisis.

Die drempel, de zogenoemde kritische depositiewaarde, is geen natuurwet. Het is een beleidskeuze. Nederland hanteert overigens een strengere uitleg dan vrijwel al onze buurlanden, met precies hetzelfde soort natuur net over de grens dat daar prima gedijt. Dat het "stikstofslot" waar het kabinet ons nu van zegt te bevrijden, in de eerste plaats een juridische en rekenkundige constructie is en geen ecologische noodtoestand, hoor je in Den Haag maar zelden. Toch is dat de kern van de zaak. Het probleem is niet in de wei ontstaan, maar aan de vergadertafels.

Wat het kabinet oplegt op basis van een fantoom

Op dit fantoomprobleem is vervolgens een van de meest desastreuze ingrepen in de Nederlandse landbouw ooit gedaan. De landbouw moet zijn stikstofuitstoot in 2035 met 42 tot 46% omlaag brengen. Voor de melkveehouderij komt een sturende norm per fosfaatrecht, gecombineerd met een starre grondgebondenheidsnorm van 2,6 grootvee-eenheden per hectare. Voor de varkens-, kalver- en pluimveehouderij volgen begin 2027 vergelijkbare eisen.

En dan de bufferzones. Rond ongeveer honderd zogenaamd stikstofgevoelige natuurgebieden komen zones van 500 tot 1.000 meter waarbinnen boeren hun bedrijf moeten "extensiveren". In gewone taal: wie het ongeluk heeft naast zo'n gebied te boeren, mag straks niet meer werken zoals zijn familie dat generaties lang heeft gedaan. Het kabinet strooit met bedragen, zo'n 20 miljard euro (belastinggeld) voor stallen, veevoer en een provinciaal opkoop-pakket; om het geheel dragelijk te laten lijken. Maar geen enkel bedrag verandert iets aan de grondslag: dit alles wordt geëist om een probleem op te lossen dat niet bestaat.

Het is geen toeval dat uitgerekend de boer de rekening krijgt. Wie zijn grond wil, verzint eerst een reden waarom hij daar niet meer mag zijn. De stikstofcrisis levert die reden. Achter de nette taal over "natuurherstel" en "transitie" gaat een simpele werkelijkheid schuil: grond wordt steeds schaarser, Nederland wordt steeds dichterbevolkt en de luxe van dierlijke producten is volgens Westerse bestuurders niet aan iedereen besteed. En de boer? Die staat in de weg.

De sector doorziet het spel

Bovenop dit alles komt het schandaal van de PAS-melders: ondernemers die volstrekt te goeder trouw handelden, jarenlang in onzekerheid worden gehouden en nog altijd geen harde garantie op legalisatie krijgen. Zij zijn het levende bewijs dat dit geen milieubeleid is, maar een bureaucratische machine die boeren vermorzelt.

De onvrede blijft niet bij woorden. Organisaties zoals Agractie en Farmers Defence Force spreken onomwonden van onhaalbare en verzonnen eisen. Na de eerste tractorprotesten begin juli, waarbij in Den Haag werd gedemonstreerd en enkele boeren werden aangehouden, bereidt de sector zich voor op een "hete" zomer vol acties als de plannen niet van tafel gaan.

EerlijkEten: de boer is geen vervuiler, maar de trots van Nederland

Terwijl de politiek een verzonnen crisis gebruikt om de sector kapot te maken, kiest EerlijkEten voor de tegenovergestelde weg. Wij wachten niet tot Den Haag de boer wegreguleert, maar geven hem hier en nu wat hij verdient: een eerlijke prijs en oprechte waardering. EerlijkEten werkt inmiddels samen met ruim 35 Nederlandse boerderijen en levert vlees en producten rechtstreeks van boer naar consument.

De gedachte is even simpel als krachtig. Door de supermarkt uit de keten te snijden, zorgen we dat de boer zijn afzet kwijt kan, ook als de politiek en de grote ketens aansturen op een eiwittransitie (waar de consument niet op zit te wachten). Het rundvlees van EerlijkEten komt van dertig-plus veehouders die hun dieren het grootste gedeelte van het jaar (zolang als de temperatuur het toelaat) buiten laten grazen: koeien die 30 tot 40 kilo gras per dag eten, kalveren die bij hun moeder blijven en in de winter netjes op stal waar ze opnieuw een dieet van ten minste 95% gras, kruiden, bloemen, etc. consumeren. Deze 'uitstootmachines' worden met liefde behandeld, omdat wij een onmiskenbaar onderdeel zijn van Nederland.

Achter deze aanpak zit een principiële overtuiging die haaks staat op de leugen van Den Haag. De boer is geen vervuiler en geen probleem. Hij is de beschermer van het mooie Nederlandse cultuurlandschap en de leverancier van eerlijk, gezond voedsel. Elke keer dat een consument voor de Nederlandse boer kiest, wordt het valse verhaal over de stikstofcrisis een stukje minder geloofwaardig. Dat is geen romantiek, maar het bewijs dat er wél een toekomst is voor onze boeren, ondanks een overheid die hen liever ziet verdwijnen.

Tot slot

Het stikstofbeleid van kabinet-Jetten rust op een probleem dat nooit heeft bestaan. Geen enkele sector, en de boer al helemaal niet, zou onder een verzonnen crisis moeten lijden. Wat als wetenschap wordt verkocht, is in werkelijkheid een politieke keuze, en die keuze komt neer op het opofferen van de Nederlandse boer.

Gelukkig ligt het antwoord binnen ieders bereik. Wie de Nederlandse boer een warm hart toedraagt, hoeft niet lijdzaam toe te kijken hoe hij wordt weggewerkt. Steun hem waar het echt telt: op je eigen bord, elke week opnieuw. Koop bij de boer, in plaats van bij hen die de boer willen ruimen.

Zit er geen boerderijwinkel in je buurt waar je vleeswaren, kaas, rauwe honing en meer kunt kopen? Precies daarvoor is EerlijkEten opgericht. We brengen het product van de Nederlandse boer, bij jou thuis!